IELTS үчүн саналуучу жана саналбас зат атоочтор: эрежелер жана каталар
Кыска жооп
Саналбас зат атооч бөлүнгүс масса катары каралган нерсени атайт, ошондуктан анын көптүк саны жана «a» же «an» жок. Information, advice, research, equipment, traffic, evidence, knowledge жана accommodation — IELTS темаларында эң көп кездешкен жана талапкерлер эң көп көптүк санга айландырып жиберген сөздөр. Алар менен «much», «little» жана «amount of» колдонуңуз, ал эми саналуучу зат атоочтор менен «many», «few» жана «number of». «S» кошордон мурун зат атоочту текшериңиз.
IELTS Mentor AI колдонмосу Speaking жана Writing жоопторун төрт критерий боюнча баалайт, алардын ичинде Grammatical Range and Accuracy да бар, жана табылган ар бир катаны түшүндүрөт.
iOS жана Android
Акылуу колдонмо: канча турат · төлөм жана акчаны кайтаруу · колдоо
Колдонмонун интерфейси англис тилинде; бул сайт аны кыргызча түшүндүрөт.
Бул бетте
Көптөгөн талапкерлер англис тилиндеги кээ бир зат атоочторду санап болбой турганын билишет, бирок сынактын кысымында эрежени бузушат. Себеби эреже дүйнө жөнүндө эмес, англис тили жөнүндө. «Advice» жана «equipment» ачык эле саналбас нерселер эмес; англис тили аларды ушундай карайт, ал эми сиздин тилиңиз аларга башкача мамиле кылышы мүмкүн. Бул жол көрсөткүч зат атооч эмне үчүн саналбас болорун түшүндүрөт, IELTS темаларында колдонулгандарын тизмектейт жана бул тандоо «much» менен «many», «amount» менен «number» жана article’дерге кандай таасир этерин көрсөтөт. Аны баалаган критерий жөнүндө IELTS грамматикасы боюнча негизги жол көрсөткүчтү караңыз.
Эң негизгиси
- Саналбас зат атоочтун көптүк саны жана «a» же «an» жок. Аны санаш үчүн өлчөм сөзүн же «piece of» сөз айкашын кошуңуз.
- Information, advice, research, equipment, traffic, evidence, knowledge, accommodation стандарттуу англис тилинде саналбас.
- Саналбас зат атоочтор менен «much», «little» жана «amount of», саналуучулар менен «many», «few» жана «number of» колдонуңуз.
- Бир нече зат атооч эки колдонулушта ар башка мааниге ээ: experience, work, time, paper, room.
- IELTS зат атоочтордун тизмесин да, баллга канча ката туура келерин да жарыялабайт. Тактыкты төмөн кармап турган нерсе — кайталанган ката.
Бул критерий үчүн эмнеге маанилүү
IELTS.org Grammatical Range and Accuracy (грамматикалык ар түрдүүлүк жана тактык) критерийине Speaking’де да, Writing’де да калган үч критерий менен бирдей салмак берет. Анын жарыяланган баалоо критерийлери каталар канчалык көп болгонун жана алар маанини бөгөттөдүбү, ошону баалайт. Бул сайттагы Writing баалоо критерийлери куралындагы сүрөттөмөлөр көптүк санга байланышкан кайталанма кичинекей катаны бир нече баллда тузак катары көрсөтөт, ошондуктан ар бир абзацта көптүк санга айландырылган саналбас зат атооч, айланасындагы түзүлүштөр кандай болбосун, тактыкты төмөнкү баллда кармап турган дал ошол үлгү.
Дагы бир таасир бар. Туура эмес форма көбүнчө жанындагы экинчи катаны да алып келет: «many informations» көптүк санды өлчөм сөзү менен жупташтырат, ал эми «an equipment» аны туура эмес article менен жупташтырат. Бир түшүнүксүз зат атооч бир сөз айкашында эки катага алып келиши мүмкүн.
Зат атооч эмне үчүн саналбас болот
Саналуучу зат атооч өзүнчө бирдик болуп келген нерсени атайт: a road, two roads. Саналбас зат атооч англис тили бирдиктерге бөлбөгөн массаны, затты же абстракттуу түшүнүктү атайт: traffic, water, knowledge. Үч белги жардам берет.
- Стандарттуу колдонууда көптүк формасы жок. «traffics» же «knowledges» деп жаза албайсыз.
- «A» же «an» албайт. «a traffic» деп жаза албайсыз.
- Жекелик этиш алат. «The evidence suggests», «the evidence suggest» эмес.
Логика аны чечпейт. Жол саналат, ал эми «traffic» санала бербейт, бирок «traffic» өзүнчө унаалардан турат. Төмөнкү тизмени эреже катары эмес, сөз байлыгы катары үйрөнүңүз.
IELTS темаларында колдонулган зат атоочтор
Булар билим берүү, жумуш, айлана-чөйрө, ден соолук жана шаарлар жөнүндөгү суроолордо кездешет. Алардын баары стандарттуу англис тилинде саналбас.
| Зат атооч | Аны кантип санаса болот | Мисал (ойдон чыгарылган) |
|---|---|---|
| research | a study, a piece of research | Recent research links sleep to memory. |
| equipment | a piece of equipment, a tool | The lab bought new equipment. |
| traffic | санаш формасы жок; «volume of traffic» колдонуңуз | Traffic increased on the ring road. |
| evidence | a piece of evidence | The evidence supports the claim. |
| knowledge | санаш формасы жок; «a body of knowledge» колдонуңуз | Knowledge of local rules is essential. |
| accommodation | a place to stay, a flat | Student accommodation is scarce. |
| progress | a step forward, an advance | The team made rapid progress. |
| feedback | a comment | Feedback arrives within a day. |
| pollution | a source of pollution | Pollution fell after the ban. |
Speaking’деги көп кездешкен грамматикалык каталар жөнүндөгү макала бул ката үчүн бир кыска жуп мисал берет; жогорудагы тизме кеңирээк.
Much менен many, little менен few
Тандаган өлчөм сөзүңүз зат атоочтун саналуучу экенин билерин көрсөтөт.
| Саналуучу зат атоочтор менен | Саналбас зат атоочтор менен |
|---|---|
| many roads | much traffic |
| few jobs | little work |
| a few options | a little progress |
| a number of studies | the amount of research |
| fewer cars | less congestion |
| several reasons | some evidence |
«A lot of», «some», «plenty of» жана «enough» экөө менен тең иштейт, ошондуктан күмөн болсо, алар коопсуз тандоо. Күнүмдүк англис тилинде «much» ырастоо сүйлөмдөрдө сейрек: «There is much traffic» катаал угулат, ошондуктан Speaking’де «a lot of traffic» дегенди тандаңыз. Терс сүйлөмдөрдө жана суроолордо «much» табигый: «There is not much evidence.»
«Few» жана «little» терс маанилүү («few jobs» дээрлик жок дегенди билдирет), ал эми «a few» жана «a little» жумшак оң маанилүү («a few jobs» бир аз дегенди билдирет). Тандоо ырастооңузду өзгөртөт.
Task 1’деги amount жана number
Task 1 «the number of» сөз айкашын тынымсыз колдонот, ошондуктан саналуучу менен саналбас зат атоочтун айырмасы Task 2 көндүмү гана эмес, Task 1 көндүмү да. IELTS.org Task 1’ди визуалды кеминде 150 сөз менен, болжол менен 20 мүнөттө сүрөттөө деп атайт, бул кайталанма катага орун калтырбайт.
- The number of саналуучу көптүк менен жүрөт: the number of visitors, the number of households, the number of accidents.
- The amount of саналбас зат атоочтор менен жүрөт: the amount of rainfall, the amount of energy, the amount of waste.
- The proportion of жана the percentage of экөө менен тең жүрөт.
Көп кездешкен ката — «the amount of people». Адамдар саналат, ошондуктан туурасы «the number of people». Дагы бири — «the number of rainfall», ага «amount» керек. Экөөнүн бирин жазаардан мурун өзүңүзгө суроо бериңиз: аны бирден санай алабынбы? Бирдиги бар көлөм үчүн, мисалы тонна, литр же пайыз, саналбас зат атоочтор саналбайт, өлчөнөт, ошондуктан «the amount of waste, in tonnes» туура, ал эми «the number of waste» туура эмес.
Диаграммадагы бирдик көбүнчө түрүн айтып турат: «Visitors (thousands)» саналуучу, «Rainfall (millimetres)» саналбас. Task 1 диаграммалары, графиктери жана таблицалары жол көрсөткүчү аталыштан кандай этиш менен зат атооч талап кылынарын кантип окуу керектигин көрсөтөт.
Эки жолу иштеген зат атоочтор
Кээ бир зат атоочтор бир маанисинде саналбас, экинчисинде саналуучу. Саналуучу мааниси так болгондуктан, аларды билүү пайдалуу.
| Зат атооч | Саналбас мааниси | Саналуучу мааниси |
|---|---|---|
| experience | иш жүзүндө жасоодон алынган билим: «She has experience in teaching.» | башыңыздан өткөн окуя: «It was a memorable experience.» |
| work | аракет, жалпы маанидеги жумуш: «Work starts at eight.» | чыгармачылык чыгарма: «a work of fiction», «the works of Austen» |
| time | жалпы түшүнүк: «Time passes quickly.» | учур: «three times a week» |
| paper | материал: «a sheet of paper» | эссе же гезит: «a research paper» |
| room | орун: «There is room for one more.» | имараттагы бөлмө: «a large room» |
Үлгү мындай: саналбас форма жалпы, ал эми саналуучу форма — белгилүү бир нерсе же окуя. «An experience» дегенде белгилүү бир учурду атайсыз, бул Speaking Part 2’ге жакшы келет: «It was an experience I will not forget.»
«Piece of» үлгүсү: аз-аздан колдонуңуз
Саналбас зат атоочту санаш керек болгондо, англис тили «a piece of», «an item of», «a bit of» жана ушуга окшош сөз айкаштарын сунуштайт. Көп кездешкен жуптар: «a piece of advice», «a piece of equipment», «an item of news» жана «a piece of evidence». Үлгү туура жана пайдалуу, бирок «a piece of» менен толгон жазуу бир эле каражаттын кайталанышындай окулат.
Көбүнчө саналуучу зат атооч так болот: «a piece of research» ордуна «a study», «a piece of equipment» ордуна «a scanner», «a piece of advice» ордуна «a suggestion». Так сөз Lexical Resource (сөз байлыгы) критерийине да жардам берет.
Көп кездешкен каталар
Саналбас зат атоочтогу көптүк мүчө
Туура эмес: «Governments need reliable evidences before they act.» Туура: «Governments need reliable evidence before they act.» Туура эмес: «The researches of the last decade…» Туура: «The research of the last decade…»
Саналбас зат атоочтун алдындагы «a» же «an»
Туура эмес: «The firm offered an accommodation to staff.» Туура: «The firm offered accommodation to staff.» Бир гана бирдик керек болсо, аны атаңыз: «a flat», «a room».
Жекелик массага көптүк этиш
Туура эмес: «The traffic are heavy.» Туура: «The traffic is heavy.» Ушундай эле «news», «progress» жана «equipment» үчүн да.
Өлчөм сөздөрүн аралаштыруу
Туура эмес: «much cars», «many traffic», «the amount of students». Туура: «many cars», «much traffic», «the number of students». Текшерүүнүн жакшы адаты: ар бир «much», «many», «amount» жана «number» сөзүнүн астын сызып, андан кийинки зат атоочту текшериңиз.
Кантип машыгуу керек
Өз каталарыңыздан түзүлгөн, өзүңүз кетирген зат атоочтордун кыска тизмесин сактаңыз. Текшерилген жазуу бирөөнү көрсөтсө, аны туура сүйлөм жана саналуучу альтернатива менен кошуңуз. Сиз ката кетирген он зат атооч эч качан ката кетирбеген жүз зат атоочтон маанилүүрөөк.
Андан кийин кийинки эссеңизди карандаш менен текшериңиз: «s» менен бүткөн ар бир зат атоочту чийип, ал тизмеде бар-жогун сураңыз. Ар бир «a», «an», «much» жана «many» сөзүн чийип, андан кийинки зат атоочту текшериңиз. Article’дер жөнүндөгү жол көрсөткүч бул жол көрсөткүч азыктандырган үч тандоону камтыйт, ал эми Writing’деги көп кездешкен каталар жол көрсөткүчү грамматикадан тышкаркы кемчиликтерди камтыйт. Бул зат атоочтор кездешкен темалар боюнча сөз байлыгы үчүн сөздөр беттери сөздөрдү тема боюнча топтойт.
Көп берилүүчү суроолор
«Informations» эмне үчүн туура эмес?
Англис тилинде «information» саналбас, ошондуктан анын көптүк формасы жок жана «a» албайт. Сиздин ана тилиңизде ал саналышы мүмкүн, ушул себептен ката көп кездешет. Бир нерсени санаш керек болсо, «some information», «a lot of information» же «a piece of information» колдонуңуз.
«Research» саналуучубу же саналбасбы?
Ал саналбас: «Research shows that...», «a lot of research». IELTS эссесинде «s» жана «a» жок «research» — коопсуз форма. Санаш үчүн «a study» же «a piece of research» колдонуңуз.
«A piece of» сөз айкашы менен ар бир саналбас зат атоочту оңдой берсем болобу?
Ал көптөгөндөрү менен иштейт, мисалы «a piece of advice» жана «a piece of equipment», бирок аз-аздан колдонуу жакшы. Ар бир сүйлөмдө бир эле сөз айкашын кайталаган жазуу ар түрдүүлүк эмес, бир эле түзүлүш катары окулат. Көбүнчө саналуучу зат атооч табигыйраак, мисалы «a suggestion», «a tool» же «a study».
«The number of cars» же «the amount of cars» кайсынысы туура?
«The number of cars». Унаалар саналат, ошондуктан Task 1 менен Task 2 «number» колдонот. «Amount» саналбас зат атоочтор менен жүрөт: «the amount of traffic». Аларды аралаштыруу көп кездешкен ката, аны нерсени санай аласызбы деп өзүңүзгө суроо берип текшерүү оңой.
Ишенбеген зат атоочту кантип текшерем?
Аны үйрөнүүчүлөргө арналган сөздүктөн караңыз, ал ар бир зат атоочту саналуучу (C) же саналбас (U) деп белгилеп, мисал сүйлөмдөрдү берет. Кээ бир зат атоочтор эки колдонулушта ар башка мааниге ээ, ошондуктан өзүңүз каалаган маанинин жазуусун окуңуз. Андан кийин зат атоочту бир туура сүйлөм менен жеке тизмеңизге кошуңуз.
Муну жасалма интеллекттин дароо берген кайтарым байланышы менен машыгыңыз
Жообуңузду колдонмодо жаздырыңыз, грамматикаңыз, сөз байлыгыңыз, шар сүйлөөңүз жана айтылышыңыз бир нече секундда талданат.
Акылуу колдонмо: канча турат · төлөм жана акчаны кайтаруу · колдоо